Chậm đưa đất vào khai thác sử dụng, chậm triển khai thực hiện dự án đầu tư có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự – Đó là một trong những quy định mới tại Thông tư liên tịch 11/2025/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC ngày ngày 10 tháng 12 năm 2025.
Nội dung của Thông tư liên tịch này chủ yếu xác định các hành vi và hậu quả pháp lý để đủ cơ sở cấu thành các tội về gây lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự, như: lãng phí tài nguyên thiên nhiên, lãng phí ngân sách Nhà nước, …
Trong đó, đáng chú ý nhất là quy định cụ thể về dấu hiệu, các yếu tố cấu thành tội gây lãng phí tài nguyên thiên nhiên, trong đó có tội chậm đưa đất vào khai thác sử dụng, chậm triển khai thực hiện dự án đầu tư như sau:
“Điều 8. Dấu hiệu vi phạm trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai và các tài nguyên khác có khả năng gây lãng phí
Việc xác định hậu quả lãng phí trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai và các tài nguyên khác có thể căn cứ vào một trong các dấu hiệu sau:
- Quy hoạch đất đai và quy hoạch các tài nguyên khác không đúng pháp luật gây lãng phí;
- Gây ô nhiễm, hủy hoại tài nguyên, năng lượng quốc gia gây lãng phí;
- Giao đất, giao rừng, cho thuê đất, cho thuê rừng, thu hồi đất, thu hồi rừng, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, sử dụng rừng không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền, không phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, sử dụng rừng đã được phê duyệt. Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước; không thực hiện đấu giá, đấu thầu theo quy định đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất phải đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; chậm thực hiện các thủ tục theo quy định để xác định giá đất, dẫn đến chậm hoặc không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước gây lãng phí;
- Sử dụng đất không đúng mục đích đã được nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất; đất không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư; không thực hiện đúng thời hạn trả lại đất theo quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền gây lãng phí;
- Cố ý trì hoãn, chậm giải phóng mặt bằng, triển khai thực hiện dự án so với tiến độ đã được phê duyệt; thực hiện dự án, khởi công công trình trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư không đúng quy định gây lãng phí;
- Quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng nhà ở không phù hợp quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị và nông thôn, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt gây lãng phí;
- Cấp phép, thăm dò, khai thác tài nguyên không đúng quy định, thẩm quyền, đối tượng, không phù hợp với quy hoạch, kế hoạch và kết quả phê duyệt trữ lượng của cơ quan có thẩm quyền; tổ chức hoạt động khoáng sản không đúng với nội dung giấy phép hoạt động khoáng sản đã cấp; khai thác, chế biến tài nguyên gây ô nhiễm và suy thoái nguồn nước, môi trường gây lãng phí.”
Như vậy, căn cứ khoản 4 Điều 8 nêu trên thì: Các hành vi liên quan đến sử dụng đất có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây lảng phí tài nguyên:
- Sử dụng đất không đúng mục đích đã được nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất;
- Đất không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư;
- Không thực hiện đúng thời hạn trả lại đất theo quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền gây lãng phí.
Xem thêm: 6 thay đổi trong Bộ luật Hình sự mới nhất
Từ trước tới nay, dù Bộ luật hình sự đã có các quy định về tội phạm gây lãng phí tài nguyên thiên nhiên, tuy nhiên chưa có các hướng dẫn cụ thể để xác định các yếu tố cấu thành tội phạm này, đặc biệt là hành vi chậm đưa đất vào khai thác sử dụng, chậm triển khai thực hiện dự án đầu tư. Do đó, trên thực tế, khó có thể truy cứu trách nhiệm hình sự các hành vi vi phạm này.
Tuy nhiên, từ ngày 01/02/2026, khi Thông tư liên tịch nêu trên có hiệu lực thì các hành vi liên quan đến việc chậm đưa đất vào sử dụng sau khi Nhà nước đã giao, cho thuê, chậm thực hiện Dự án đầu tư có gắn liền với đất thì có thể sẽ được xác định là hành vi vi phạm pháp luật hình sự về tội gây lãng phí tài nguyên thiên nhiên.
Do đó, thông tin chúng tôi đề cập trên đây rất hữu ích cho các cá nhân, doanh nghiệp đang sử dụng đất.
Để biết thêm thông tin về Chậm đưa đất vào khai thác sử dụng, chậm triển khai thực hiện dự án đầu tư vui lòng liên hệ Hotline cho các luật sư của chúng tôi để được tư vấn: 0868 335 186.
Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và giải đáp những thắc mắc liên quan đến pháp luật:
HÃNG LUẬT DHP
HÃNG LUẬT DHP trụ sở chính: Tòa nhà The Manor 2, Số 89 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp. Hồ Chí Minh
HÃNG LUẬT DHP Văn phòng Hà Nội: Biệt thự VA03A – 9 Villa Hoàng Thành, Phường Kiến Hưng, Tp. Hà Nội
HÃNG LUẬT DHP Văn phòng Phú Quốc: Số 25 Hùng Vương, xã Đông Hưng, tỉnh An Giang
HÃNG LUẬT DHP Văn phòng Miền Tây Nam Bộ: Số 42 Nguyễn Thị Minh Khai, Xã Châu Thới, tỉnh Cà Mau.
Hotline: 0868335186
Email: vpls.tranduchung@gmail.com
Website: dhplaw.vn
Facebook: Facebook/Luatdhp
