Phân biệt tội phạm hình sự và vi phạm hành chính
Trong đời sống hằng ngày, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa tội phạm hình sự và vi phạm hành chính vì cả hai đều là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, mỗi loại vi phạm lại có tính chất, mức độ nguy hiểm và hình thức xử lý khác nhau.
Bài viết dưới đây sẽ giúp mỗi người nhận biết rõ đâu là vi phạm hành chính, đâu là hành vi có thể bị xử lý hình sự để tránh những hệ quả pháp lý đáng tiếc.
Tội phạm là gì?
Theo Khoản 1 Điều 5 Bộ luật hình sự 2015 quy định tội phạm là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quy định rõ trong Bộ luật Hình sự.
Những hành vi này do cá nhân có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện, có thể do cố ý hoặc vô ý.
Hành vi phạm tội có thể gây hại đến những giá trị quan trọng như: độc lập, chủ quyền, sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; làm ảnh hưởng đến chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự và an toàn xã hội.
Ngoài ra, tội phạm còn có thể xâm phạm quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và công dân.
Những hành vi trên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Có những loại tội phạm nào?
Theo Điều 9 Bộ luật hình sự 2015, căn cứ vào tính chất và mức nguy hiểm của hành vi phạm tội, tội phạm, tội phạm được phân chia thành 04 loại như sau:
| Loại tội phạm | Tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm | Mức cao nhất của khung hình phạt |
| Tội phạm ít nghiêm trọng | Có tính chất và mức độ gây nguy hiểm cho xã hội không lớn. | – Phạt tiền;
– Phạt cải tạo không giam giữ; – Phạt tù đến 03 năm. |
| Tội phạm nghiêm trọng | Có tính chất và mức độ gây nguy hiểm cho xã hội lớn. | Phạt tù từ trên 03 năm đến 07 năm. |
| Tội phạm rất nghiêm trọng
|
Có tính chất và mức độ gây nguy hiểm cho xã hội rất lớn. | Phạt tù từ trên 07 năm đến 15 năm. |
| Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng | Có tính chất và mức độ gây nguy hiểm cho xã hội đặc biệc lớn. | – Phạt tù từ trên 15 năm đến 20 năm;
– Tù chung thân; – Tử hình. |
Với những hành vi mặc dù có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không được xác định là tội phạm. Thay vào đó, những hành vi vi phạm này sẽ được xử lý bằng các biện pháp khác như xử phạt vi phạm hành chính,…
Vi phạm hành chính là gì?
Theo khoản 1 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, vi phạm hành chính được hiểu là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện. Hành vi này vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.
Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính?
Theo khoản 1 Điều 21 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, có 05 hình thức xử phạt vi phạm hành chính bao gồm:
Cảnh cáo;
Phạt tiền;
Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;
Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính (sau đây gọi chung là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính);
Trục xuất.
Chú ý: Mỗi vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt một hình thức xử phạt chính và có thể quy định một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung kèm theo (Theo Khoản 8 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020).
Một số tiêu chí cần phân biệt về tội phạm hình sự và vi phạm hành chính
| STT | Tiêu chí | Tội phạm | Vi phạm hành chính | |
| 1 | Dấu hiệu cấu thành | Chủ thể | Gồm cá nhân và pháp nhân.
– Cá nhân: + Từ 14 tuổi – dưới 16 tuổi: Tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc đặc biệt nghiêm trọng. + Từ 16 tuổi trở lên: Với mọi tội phạm. – Pháp nhân: Thuộc các tội phạm Bộ luật Hình sự quy định. |
Là cá nhân, tổ chức, trong đó:
– Cá nhân: + Người từ đủ 14 tuổi -dưới 16 tuổi: Bị xử phạt hành chính do cố ý; + Người từ đủ 16 tuổi trở lên: bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm do mình gây ra. – Tổ chức: Cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, các đơn vị kinh tế… |
| Khách thể | Là các quan hệ xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ như: Sức khỏe, tính mạng, tài sản, nhân phẩm, danh dự người khác… | Là các quan hệ xã hội được quy phạm pháp luật hành chính bảo vệ, thường là quy tắc về an toàn giao thông, an ninh trật tự,… | ||
| Mặt chủ quan | Gồm:
– Lỗi cố ý gián tiếp; – Lỗi cố ý trực tiếp; – Lỗi vô ý do cẩu thả; – Lỗi vô ý do quá tự tin. |
Gồm lỗi cố ý và lỗi vô ý. | ||
| Mặt khách quan | Hành vi đó phải gây nguy hiểm đáng kể cho xã hội. | Mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn. | ||
| 2 | Chế tài xử lý | Bằng các chế tài hình sự với mức độ nghiêm khắc hơn, có thể phạt tù có thời hạn đến chung thân hoặc tử hình. | Áp dụng các biện pháp phạt cảnh áo, phạt tiền… | |
| 3 | Trình tự, thủ tục xử lý | Do Tòa án thực hiện theo thủ tục tố tụng tư pháp. | Do một chủ thể là người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt áp dụng biện pháp xử lý. | |
Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và giải đáp những thắc mắc liên quan đến pháp luật:
HÃNG LUẬT DHP
HÃNG LUẬT DHP trụ sở chính: Tòa nhà The Manor 2, Số 89 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp. Hồ Chí Minh
HÃNG LUẬT DHP Văn phòng Hà Nội: Biệt thự VA03A – 9 Villa Hoàng Thành, Phường Kiến Hưng, Tp. Hà Nội
HÃNG LUẬT DHP Văn phòng Phú Quốc: Số 25 Hùng Vương, xã Đông Hưng, tỉnh An Giang
HÃNG LUẬT DHP Văn phòng Miền Tây Nam Bộ: Số 42 Nguyễn Thị Minh Khai, Xã Châu Thới, tỉnh Cà Mau.
Hotline: 0868335186
Email: luatdhp@gmail.com
Website: dhplaw.vn
Facebook: Facebook/Luatdhp
